Öğretmenler İçin Online Test Hazırlama ve Deneme Takibi

Öğretmenin elindeki ölçme araçları birbirinin yerine geçmez. Çoktan seçmeli test «bu soruyu doğru yaptı mı» der; açık uçlu soru «nasıl düşündü» der; deneme «gerçek sınavda nerede durur» der. Üçünü ayrı ayrı yapan öğretmen çoktur; sorun, üçünün sonucunun üç ayrı yerde durmasıdır. Test sonucu bir uygulamada, kompozisyon kâğıtları çantada, deneme netleri bir Excel'de.

Bu yazıda üç aracı da tek bir öğrenci kaydına yazan bir akışı anlatıyoruz: PDF'ten test hazırlamak, fotoğrafla cevap alınan açık uçlu sorular, ders bazında deneme takibi ve bonus olarak hazır testi canlı yarışmaya çevirmek. Anlatım Kerteriz'in araçları üzerinden; hangi aracın ne zaman kullanılacağı ise her öğretmen için geçerli.

Hangi araç neyi ölçer?

• Çoktan seçmeli test: bilgi ve hız. Sonuç anında, net otomatik.
• Açık uçlu soru: çözüm adımları, ifade, muhakeme. Sonuç öğretmenin elinden, puan ve yorumla.
• Deneme: sınav simülasyonu. Ders ders net, puan, hedefe uzaklık, tahmini sıralama.
• Canlı yarışma: sınıfın enerjisi. Aynı sorular, süreli tur, anlık sıralama.

İlk üçü ölçer, dördüncüsü çalıştırır. Dördü de aynı öğrencinin dosyasına yazıldığında karne kendiliğinden dolar.

1. PDF'ten çoktan seçmeli test: hazırla, yayımla, ata

Testin kaynağı elinizdeki PDF'tir; yeniden yazmanız gerekmez. Ona kadar PDF ve görseli tek teste kaynak olarak yüklersiniz, sıralama korunur; her soru PDF'ten kırpılan bir bölgedir. Soru başına iki ile altı arasında şık tanımlanır, cevap anahtarı elle girilir ve iptal edilen soru anahtarsız kalabilir; iptal olmayan her sorunun anahtarı girilmeden test yayımlanmaz.

Testin iki durumu vardır: taslak ve yayında. Yayımlanan test öğrencilere atanabilir, soru ve anahtar düzenlemesi kapanır. İlk atamadan önce taslağa geri alınabilir; ilk atamadan sonra alınamaz. Bu kural bilinçlidir: bir öğrencinin çözdüğü testin anahtarı sonradan değişirse sonuç geçmişe doğru yalan söyler.

Öğrenci testi uygulamanın içinde çözer. Şık ızgarası, gönder, sonuç anında: doğru, yanlış, boş, iptal ve net. Öğretmen tarafında her atama için sonuç satırı ve inceleme görünümü vardır; kim hangi soruda takılmış, tek bakışta okunur.

Pratik kural: anahtarı yayından önce iki kez kontrol edin. Anahtar hatası yayından sonra düzeltilemez, testi taslağa alıp yeniden yayımlamak gerekir; atama yapıldıysa o da kapanmıştır.

2. Açık uçlu sorular: fotoğrafla cevap, elle puan

Matematikte çözüm adımlarını, Türkçede kompozisyonu, fizikte şekil çizimini çoktan seçmeli ölçemez. Açık uçlu soru bunun içindir. Öğretmen soru metnini yazar, isterse bir görsel ekler, dersi seçer ve yayımlar; soru kendi havuzuna düşer.

Dağıtım kendi öğrencilerine ya da bir sınıfa yapılır. Öğrenci cevabı metinle, en çok üç fotoğrafla ya da ikisiyle birlikte gönderir; defterdeki çözümün fotoğrafı yeter. Puanlanana kadar cevabını güncelleyebilir.

Öğretmen tarafında bir puanlama kuyruğu vardır: cevap metni, fotoğraflar tam boy, 0–100 arası tam sayı puan ve serbest geri bildirim. Puanlama tek seferliktir; onaylandığında cevap kilitlenir, öğrenciye bildirim gider ve öğrenci puanla birlikte yorumu görür. Kurum yöneticisi bütün havuzu ve kuyruğu görür; puanlama hakkı soruyu dağıtandadır.

Sorular tek tek dağıtılabileceği gibi sıralı bir kümeye, yani klasik teste toplanabilir: elliye kadar soru, sınıfa ya da seçili öğrencilere tek dağıtım, soru başına teslim ve öğrenci başına ilerleme.

Pratik kural: geri bildirimi bir cümleyle bile olsa yazın. Puan öğrenciye nerede durduğunu söyler, cümle ne yapacağını söyler.

3. Deneme takibi: ders ders net, hedef çizgisi, sıralama tahmini

Deneme sonucu iki yoldan girer: öğretmen öğrenci adına girer ya da öğrenci kendi sonucunu girer. İki kayıt ayrı kaynakla işaretlenir; kimin girdiği hep bellidir. Giriş ders bazındadır: doğru, yanlış, boş; isteyen konu ayrıntısına iner.

Net yazarken hesaplanır ve formül sınavın kendisinden gelir: YKS ve KPSS'de dört yanlış bir doğruyu götürür, LGS'de üç. Puan türü olan sınavlarda puan da anında çıkar; katsayılar koddan değil sınav kataloğundan okunur ve tahmini olduğu ekranda yazar. Sıralama tahmini yalnız yayımlanmış bir çapası olan puan türlerinde verilir; çapa yoksa ekran «sıralama tahmini için veri yok» der, uydurmaz.

Üç denemeden sonra asıl değer başlar: ders bazında trend grafiği ve üstünde öğrencinin hedef çizgisi. Hedefi öğrenci kendisi koyar ya da öğretmen «Hedef belirle» ile koyar; puan, net ya da sıra ekseninde. Öğrencinin ana sayfasında bir «Hedefin» şeridi hedefi, son denemeyi ve farkı gösterir.

Deneme satırı ölü bir kayıt değildir. Öğrenci bir dersin satırından tek dokunuşla o konuya kart açar ya da etüt talebi gönderir; kart ve talep, kaynağı olan denemeyi hatırlar. Ayrıca kaydetmeden çalışan bir «Puan hesapla» aracı vardır: net gir, puanı ve tahmini sırayı gör, beğenirsen deneme olarak kaydet.

4. Hazır testi canlıya çevirin: yarışma odası

Yayımlanmış bir testin soruları canlı yarışma odasında da kullanılır. Öğretmen odayı açar, öğrencileri kendisi ekler — link ya da kod yoktur — ve turları sürer. Sorular süreli gelir; cevap ekranda ister anında geçer ister öğretmenin seçtiği kadar saniye kalır. Oda bittiğinde sıralama görünür, puan ve rozet öğrencinin hesabına işlenir.

Aynı soru setini hafta başında yarışmada, hafta sonunda testte kullanmak iyi bir düzendir: ilki ısıtır, ikincisi ölçer.

Hepsi aynı kayda yazar

• Test sonuçları ve deneme sonuçları dönem karnesinin kendi bloklarına girer; karne donmuş bir belgedir, sonradan değişmez.
• Deneme yanlışları konu takibine ve kart sistemine bağlanır; ölçüm bir sonraki haftanın programına dönüşür.
• Veli, raporunda deneme özetini ve karne bölümünü sayı olarak görür; soru metni, cevap ya da öğretmen yorumu veliye gitmez.

Hangi aracı ne zaman?

• Konu yeni bittiğinde: kısa çoktan seçmeli test, on beş soru. Amaç bilgiyi doğrulamak.
• Konu anlaşıldı ama uygulama zayıfsa: açık uçlu iki soru. Amaç çözüm adımlarını görmek.
• Her iki haftada bir: deneme girişi, ders ders. Amaç trendi izlemek, hedefle karşılaştırmak.
• Sınıf dağıldığında: yarışma odası. Amaç enerji; ölçüm değil.

Sık sorulan sorular

Cevap anahtarını sistem PDF'ten okuyor mu?

Hayır. Anahtar öğretmen tarafından elle girilir; yayın öncesi kontrolü de bu yüzden önemlidir. Optik okuma planlı, henüz yok.

Öğrenci deneme sonucunu kendisi girebilir mi?

Evet. Öğrencinin girdiği sonuç kendi kaynağıyla işaretlenir, öğretmenin girdiğinden ayrı tutulur; ikisi aynı grafikte görünür ama karışmaz.

Açık uçlu cevabı puanladıktan sonra değiştirebilir miyim?

Hayır. Puanlama tek seferliktir ve onay adımı bunu söyler. Puanlanmış bir cevabı yeniden açıp öğrenciden yeni gönderim istemek planlı bir özellik, bugün yok.

Sıralama tahmini ne kadar güvenilir?

Bir tahmindir ve öyle etiketlenir. Yalnız yayımlanmış sıralama çapası olan puan türlerinde verilir; çapa yoksa hiçbir sayı gösterilmez.

Testimi kurumdaki başka bir öğretmen görebilir mi?

Açık uçlu soru havuzu öğretmene özeldir; başka bir öğretmen sizin sorularınızı listeleyemez. Kurum yöneticisi bütün havuzu görür ve düzenleyebilir; bu, kurumun ölçme standardını tutabilmesi içindir.

Ölçme araçlarının değeri sayılarında değil, aynı kayda yazmalarındadır. Test, açık uçlu soru ve deneme tek dosyada durduğunda öğretmen «bu öğrenci nerede» sorusuna üç kaynaktan cevap verir. Kerteriz'de üçü de tek yerde; kendi öğrencilerinizle deneyin.