Müfredat Takibi ve Konu Ağacı: Kurumunuza Göre Özelleştirin

Bir öğretmenin öğrencisi hakkında sorduğu en sık soru «hangi konudayız»dır ve bu sorunun cevabı çoğu sistemde yoktur. Ders programı vardır, deneme sonucu vardır, ama «türev bitti mi, integral başladı mı, limit tekrar ister mi» sorusunu tutan bir yer yoktur. Oysa bu soru, geri kalan her şeyin çerçevesidir: hangi kart yazılacak, hangi etüt yapılacak, hangi ödev verilecek.

Bu yazıda müfredatı bir belge değil, bir ağaç olarak ele alıyoruz: hazır ağacın nereden geldiğini, kurumun onu nasıl kendine göre düzenlediğini, kimin neyi değiştirebildiğini ve kartlardan karneye kadar her ölçümün neden aynı ağaca bağlandığını anlatıyoruz.

Müfredat neden her şeyin altında?

Kerteriz'de bir konu, bir metin etiketi değil, ağaçta bir düğümdür. Ve sistemin ölçen her parçası o düğüme bağlanır:

• Kart, bir konunun altında doğar; konusuz kart yoktur
• Haftalık programdaki görev, bir konuya etiketlenir
• Etüt talebi bir konudan açılabilir; seansın kararları ve ödevleri konu çipi taşır
• Deneme sonucu ders bazında girilir, isteyen konu ayrıntısına iner
• Karnenin «konu retansiyonu» bloğu konu başına kart durumlarından üretilir

Bu bağ sayesinde «bu öğrenci integralde nerede» sorusu tek bir yerden cevaplanır: o konunun kartları, o konuya bağlı görevler, o konudan açılmış etütler ve o konudaki deneme yanlışları aynı düğümde toplanır. Ağaç yoksa bu sorunun cevabı da yoktur; ağaç dağınıksa cevap yanlıştır.

Hazır ağaç: sınav → ders → ünite → konu

Her sınav için hazır bir konu ağacı vardır: YKS'nin TYT ve AYT dersleri, LGS dersleri, kataloğa eklenen diğer sınavlar. Ağaç dört seviyeden oluşur: sınav, ders, ünite ve konu. Konular yapraktır; ölçüm yalnız yaprağa bağlanır. Bir ünite tıklanmaz, altındaki konuların toplamı olarak okunur: «12/20 tamamlandı».

Hazır ağaç bir başlangıç noktasıdır, dayatma değil. Sınavın resmî konu düzenini izler; kurumun kendi anlatım sırası, birleştirdiği ya da böldüğü konular ise bir sonraki adımda gelir.

Kurumunuza göre başlatın ve düzenleyin

Kurumun ağacı otomatik doğmaz; kurum yöneticisi her ders için bir kez başlatır ve iki seçeneği vardır:

• Hazır ağaçtan başla: şablonun kopyası kurumun kendi ağacı olur. Her konu, geldiği şablon düğümünü hatırlar; hangi yıldan türediği kayıtlıdır.
• Boş başla: ders için sıfırdan kendi listenizi kurarsınız. Kataloğunda hazır ağacı olmayan bir sınav için tek yol budur.

Başlattıktan sonra ağaç kurumundur: konu eklenir, ad değiştirilir, sıra değiştirilir, konu arşivlenir. Arşivlenen bir yaprağa yeni kart açılmaz ve seçicilerde sunulmaz; o konuya bağlı geçmiş kayıtlar ise silinmez, yerinde durur. Bir kurumun ağacı başka kurumları etkilemez; her kurum kendi kopyasını taşır.

Bu düzenleme kurumun anlatım düzenini ağaca yazmanızı sağlar: iki üniteyi tek başlıkta birleştirmek, kurumun ek gördüğü bir konuyu araya koymak, sınavdan çıkmış bir konuyu arşive almak.

Kim özelleştirebilir, kim edemez?

Burası açık yazılmalı, çünkü sıkça yanlış anlaşılır.

• Kurum yöneticisi ağacı başlatır ve düzenler. Kurumsal biçimde bu yetki yalnız ondadır.
• Öğretmen ağacın yapısını değiştiremez; kendi branşının ağacını görür ve kullanır. Bu bir kısıtlama değil, tasarım kararıdır: yirmi öğretmenin yirmi ayrı konu listesi olsa öğrencilerin karnesi karşılaştırılamaz, kurum «matematikte nerede olduğumuzu» tek tabloda göremezdi. Tek ağaç, kıyaslanabilir ölçümün bedelidir.
• Solo çalışan öğretmen kendi çalışma alanının yöneticisidir; ağacı istediği gibi kurar ve değiştirir.

Öğretmenin özelleştirdiği katman ağacın kendisi değil, ağacın öğrenciye uygulanmış hâlidir:

• Öğrenci başına her yaprağın durumunu yazar
• Öğrencinin «bu konuyu bitirdim» önerilerini onaylar ya da reddeder
• Programda ağaçta olmayan bir çalışma vermek isterse görevi serbest metinle etiketler; sistem bunu «müfredat dışı» sayar, ölçüme karıştırmaz
• Ağaçta eksik gördüğü konuyu kurum yöneticisine söyler; ekleme tek bir işlemdir

Konu takibi: ağacın canlı hâli

Ağaç, konu takibiyle nefes alır. Her öğrenci için her yaprağın bir durumu vardır; başlangıçta hepsi «Başlamadı»dır. Durumu öğretmen yazar; öğrenci ise kendi ağacından «Durum öner» diyebilir, öneri öğretmenin gelen kutusuna düşer ve karar öğrencinin bildiriminde görünür.

Ünite satırları kendiliğinden toplanır: on iki yaprak tamamlandıysa ünite «12/20» der. Kurum yöneticisi bütün öğrencileri, branş öğretmeni kendi öğrencilerini ve derslerini görür. Bu görünüm üç yerde işe dönüşür:

• Zayıf duran bir konudan öğrenci tek dokunuşla etüt ister
• Aynı satırdan kart açılır; kart o konunun ölçümüne yazılır
• Denemede aynı konudan yanlış çıkarsa, konu «tamamlandı» olsa bile tekrar gündeme gelir

Veli bu ağacı görmez; raporunda yalnız tamamlanan konu sayısını görür. Konu adları ve durumlar öğrenci ile öğretmen arasında kalır.

İki sınav, tek ağaç kuralı

TYT ve AYT'ye birlikte hazırlanan öğrencide konular karışmaz, çünkü her konu tek bir sınavın ağacına aittir. Kart bir kez yazılır, durum bir kez tutulur; öğrenci hangi sınavı «aktif» seçtiyse ekran ona göre süzülür. Kurum hangi sınavları etkinleştirdiyse ağaçlar ona göre açılır; kurum yöneticisi bir öğretmene hangi sınavların kapsamına gireceğini de söyleyebilir, öğretmenin seçicileri o kapsama göre daralır.

Ağacı iyi kurmak için beş kural

• Hazır ağaçtan başlayın, boş başlamayın. Boş başlamak yalnız kataloğunda ağaç olmayan sınav için gerekir; diğerlerinde düzenlemek sıfırdan yazmaktan ucuzdur.
• Silmeyin, arşivleyin. Geçmiş kartlar ve durumlar konuya bağlıdır; arşiv onları korur.
• Yaprak tanesini sabit tutun. Bir derste «Türev» tek yaprakken diğerinde «Türev alma kuralları / Türevin uygulamaları» diye bölünmüşse tamamlanma yüzdeleri karşılaştırılamaz.
• Anlatım sırasını ağaca yazın. Kurum konuyu hangi sırayla işliyorsa ağaç o sırada dursun; program ve konu takibi aynı sırayı gösterir.
• Yılda bir gözden geçirin. Sınavdan çıkan konuyu arşivleyin, gireni ekleyin; hazır ağacın yıl bilgisi neyi ne zaman aldığınızı söyler.

Sık sorulan sorular

Öğretmen ağaca konu ekleyebilir mi?

Kurumsal biçimde hayır; ekleme kurum yöneticisinindir. Solo çalışan öğretmen kendi alanının yöneticisi olduğu için ekleyebilir.

Müfredat değişince eski veriler ne olur?

Hiçbir kayıt silinmez. Sınavdan çıkan konuyu arşivlersiniz; o konunun kartları ve durumları geçmişte durur, yeni kayıt açılmaz. Hazır ağacın hangi yıla ait olduğu kayıtlıdır, ne zaman türettiğinizi bilirsiniz.

Kendi konu listemi kullanabilir miyim?

Evet. Dersi boş başlatıp kendi listenizi kurarsınız. Hazır ağaçtan başlayıp sonra baştan aşağı değiştirmek de mümkündür; her iki durumda da ağaç kurumundur.

Konuya bağlı olmayan ödev verebilir miyim?

Evet. Programda görev serbest metinle etiketlenir. Sistem bu görevi «müfredat dışı» sayar; yapılır, işaretlenir, ama konu ölçümüne karışmaz.

Sınıf ya da branş öğretmeni yalnız kendi dersini mi görür?

Evet. Branş öğretmeni kendi derslerinin ağacını ve kendi öğrencilerinin durumlarını görür; kurum yöneticisi bütün dersleri ve bütün öğrencileri.

Müfredat bir PDF olarak durduğunda kimse ona bakmaz; ağaç olarak durduğunda kart, ödev, etüt ve karne ona bakar. Kurumun kendi ağacı, kurumun kendi ölçüm dilidir. Kerteriz'de ağacı hazır şablondan başlatıp kendinize göre düzenleyebilirsiniz; kendi kurumunuzla deneyin.